• extratorrent music
  • kickass torrent
  • kickass torrent music
  • Fort aan de klop

    Fort aan de klop

    Home Historie Geschiedenis

    Geschiedenis

    De (nieuwe) Hollandse Waterlinie

    “Om alle oorden, ja zelfs het allerellendigste gat ligt een greppel vol water, waar eerst een brug over moet worden gebouwd voor men kan oversteken”.

    Tijdens de tachtigjarige oorlog (1568-1648) maakten de staten van Holland en Utrecht voor het eerst gebruik van de mogelijkheid die het laaggelegen en waterrijke Hollandse landschap bood om grote delen van het gebied onder water te zetten. Zo werd een linie van water gecreëerd waar de troepen zich achter konden verschansen. Zoals uit bovenstaand citaat uit een brief aan de Spaanse koning blijkt, kon Hertog Alva deze tactiek maar matig waarderen: een goed werkend wapen tegen vijandelijke invasie was gevonden.

    Een laagje water van gemiddeld 40 cm was voldoende om het land moeilijk begaanbaar te maken voor voertuigen, mensen en paarden; wegen, sloten en lage obstakels waren niet van afstand zichtbaar. Tegelijkertijd was het water te ondiep om te bevaren. Wat later de Oude Hollandse Waterlinie is gaan heten ontstond: een linie van onder water te zetten (of: te inunderen) gebieden, versterkt met verdedigingswerken.
    De stad Utrecht lag nog buiten deze linie. In het begin van de 19e eeuw werd besloten de stad Utrecht binnen een naar het Oosten verlegde linie te halen: de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een ingenieus waterhuishoudkundig systeem van sluizen, inundatiekanalen gecombineerd met bestaande waterwegen en -keringen. Op de hoger gelegen-, zwakke (smalle) punten en strategisch belangrijke plaatsen (bijv. sluizen) werden forten en kazematten gebouwd.

    Vanaf omstreeks 1840 tot aan de tweede wereldoorlog werd er vrijwel onafgebroken aan de linie gesleuteld: ook de ontwikkeling van aanvalswapens stond niet stil. Zo moet bij de oplevering van de bomvrije wachthuizen op de forten, ontworpen om nieuwe projectielen gevuld met buskruit te kunnen weerstaan, worden geconstateerd dat door de uitvinding van de brisantgranaat de toevoeging bomvrij alweer weggestreept kan worden. Extra aarden versterking moest worden aangebracht. Omdat ook de reikwijdte en accuratesse van het geschut toeneemt wordt in het laatste deel van de 19e eeuw een tweede verdedigingskraag van forten aangelegd, verder oostelijk van Utrecht.

    Waar de Nieuwe Hollandse Waterlinie nog een belangrijke reden is om in de Eerste Wereldoorlog de Nederlandse neutraliteit te respecteren blijken de ingenieurs van de Linie bij de inval in 1940, ondanks grote bouwinspanningen in de 30-er jaren, de strijd met de moderne oorlogsvoering te hebben verloren. Na de Tweede Wereldoorlog wordt de waterlinie als verdedigingstactiek opgegeven. De forten blijven als een uniek monument in het landschap achter.

    Fort aan de Klop

    Een eerste verdedigingswerk op deze locatie is in 1629 aangelegd op een kruispunt van (water)wegen en handelsroutes. Ook herberg “de Clophaemer” was hier gevestigd, bij het veer over de Vecht. Van deze herberg zijn de naam van het buurtschap, het fort en ook de Klopvaart afgeleid.

    Rond 1850 heeft het fort zijn huidige vorm gekregen en is het meest markante bouwwerk, het bomvrije wachtuis, op het fort gebouwd. In eerste instantie diende het fort, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, om het inundatiekanaal de Klopvaart en de sluis te beschermen. Door de bouw van het Werk bij Maarsseveen 1881 verloor het fort deze functie. Het ging dienen als opslag- en bevoorradingspost en verdedigingswerk in de tweede linie in oorlogstijd. Tijdens de mobilisaties in de eerste en in de aanloop naar de Duitse inval in de tweede wereldoorlog waren er Nederlandse troepen op het fort gelegerd. In 40-45 heeft het Duitse leger het fort gebruikt. Daarna zijn er korte tijd krijgsgevangenen gehuisvest. Defensie heeft het fort tot in de 60-er jaren als opslag voor munitie en voertuigen gebruikt.

    In 1980 is het fort verhuurd aan dhr. Hoekendijk, die hier ruim 25 jaar K-9, een hondenopleidingscentrum runde. K-9 was een internationaal bekend, gerenommeerd trainingscentrum. Dhr. Hoekendijk geniet nu een welverdiend pensioen maar zal in de weekenden nog met een kleine hondenclub op zijn oude stek te vinden zijn.

    In 1997 is Fort aan de Klop, tezamen met vier andere forten in de kraag van Utrecht, aangekocht door de gemeente Utrecht met de bedoeling het een toeristisch- recreatieve bestemming te geven. Tien jaar na aankoop is het zover: in juli 2007 vindt de opening plaats van herberg, camping en theehuis Fort aan de Klop.

    Met een korte opsomming van feiten doen we geen recht aan een paar eeuwen geschiedenis. In samenwerking met de Universiteit van Utrecht gaan we daarom verschillende thema’s uitdiepen en presenteren. Onder andere zullen het gestationeerd zijn op het fort, de militaire strategie, de verschillende bebouwingen en het samengaan van de militaire en economische functie van het punt aan de orde komen.
    Om een nog betere  indruk te krijgen van de geschiedenis van Fort aan de Klop kunt u ook een rondleiding reserveren (vanaf 10 personen).

    © 2013 – Fort aan de Klop – Algemene voorwaarden